Estimated reading time: 4 minutes
Suid-Afrika se top skaapprodusent, Richard Armstrong, het onlangs in die Maart-uitgawe van Veeplaas iets gesê wat my oog gevang het: “Boerdery kan net suksesvol wees indien daar vooruitgedink word.”
Ek boer op ’n klein plasie en vir my besigheid om te floreer, moet ek by die bestes leer. Richard is vanjaar as die ‘beste van die beste’ onder ons land se skaapprodusente aangewys. Die bord by die ingang van sy skaap- en beesplaas in die Oos-Kaap lees ‘Die Armstrongs’ en dien as ’n herinnering dat sy plaas beslis ’n familie-onderneming is wat oor generasies heen voorbestaan.
’n Boer maak ’n plan
Een van die sleutelaspekte van die Armstrongs se sukses is dat elkeen sy of haar rol op die plaas goed ken en sodoende die doelwitte bereik wat deur ’n leier met visie gestel word. Dit bring my by ‘n vraag wat my al nagte lank wakker hou: Hoe posisioneer ek my plasie in ’n wêreld waar kunsmis en diesel peperduur is en nog duurder gaan word?
Internasionale energie-ontleders skets egter ’n heel ander prentjie van die nabye toekoms. Hulle sê 80% van die wêreld is volkome afhanklik van diesel en kunsmis wat deur kunsmatig-onderhoude, swaar-gesubsidieerde olie uit die Permiese bekken voorsien word, wat Iran in Maart afgesper het. Hul berekeninge voorspel deïndustrialisering, gevolg deur ‘intensiewe bestaansboerdery wat grootskaalse landbou gaan vervang’. Met ander woorde, ons sal uiteindelik ons eie kos moet begin kweek.
Met die eerste oogopslag klink dit na ’n droewige vooruitsig, maar dit eggo ook die gebeure van die 1940’s en die aanpassings wat ons grootouers toe moes maak. En dit bring my terug by my oupa se eenvoudige filosofie: Dinge gaan breek, ja. En wanneer dit gebeur, maak ’n boer ’n plan.
Boer soos ’n motorvervaardiger
Toyota dien as ’n goeie voorbeeld van hoe probleme aangepak moet word. In hulle Don’t Risk It, Fix It-herroepingsveldtog het die maatskappy foutiewe voorste lugsakpompe vervang in modelle wat tussen 2002 en 2017 vervaardig is. Dit sluit die Corolla, Hilux, Fortuner, Yaris en RAV4 in.
Hierdie herroeping verteenwoordig wel net ’n klein deel van voorsitter, Akio Toyoda, se missie om nóg beter Toyota’s te bou – selfs al beteken dit dat probleme in ouer modelle reggemaak moet word. Om dit te bereik, het Toyoda drie prioriteite uitgelig: Ontwikkel mense, sodat Toyota nooit as net nog ’n gewone maatskappy beskou word nie; neem die toekoms van die groep in ag; en bevorder kulturele aktiwiteite.
Toyoda het hierdie prioriteite ontwikkel terwyl hy aan die stuur was van hierdie maatskappy wie se sukses tot die oliekrisis van 1973 nagespoor kan word. Tydens die resessie wat gevolg het, het verbruikers hulle na kleiner maar meer brandstofdoeltreffende voertuie gewend. Toyota se antwoord was die Toyota Corolla, wat vinnig die maatstaf vir ’n gesinsmotor geword het.
’n Nuwe boerdery-era
Met vandag se ekonomiese agteruitgang is daar heelwat planne om die wiele aan die rol te hou. Sommige voorspel olie-ooreenkomste met Rusland. Ander sien entrepreneurs wat ou bande in diesel omskep deur pirolise, of suikermeulens wat in biobrandstofdistilleerderye verander. As pryse genoeg styg, kan selfs die ou Sasol II-aanleg dalk weer ’n tweede lewe kry!
Maar sulke maatreëls gaan dalk nie vir lank nodig wees nie. Nuwe ontwikkelings kan binnekort die antwoord bied op die probleme wat elektriese bakkies tot dusver van plase af weggehou het.
Eerstens belowe vastestofbatterye om die tekortkominge van gewone litium-ioonbatterye – stadige laai, beperkte reikafstand en die risiko van selfontbranding – iets van die verlede te maak. Toyota toets tans ’n vastestofbattery wat binne minder as tien minute kan herlaai, ’n reikafstand van 1 000km bied, oor veiliger chemie beskik en ’n batteryleeftyd van meer as 15 jaar waarborg.
Die tweede ontwikkeling lui die einde van die stoomera in. Stoom dryf vandag nog turbines in steenkoolkragstasies wêreldwyd aan. Nuwe ontwerpe gebruik eerder superkritiese koolstofdioksied, wat soos ’n gas uitsit maar dieselfde druk as water uitoefen. Hierdie turbines is minstens 50% doeltreffender en tien keer kleiner as hul stoomaangedrewe eweknieë.
IMV Origin tot die redding
Die derde ontwikkeling is die Toyota IMV Origin – Innovative International Multi-purpose Vehicle – ’n ultra-modulêre bakkie wat spesifiek vir die landelike mark ontwerp is.
Gert, ons plaaswerktuigkundige, sê hy sal sommer ’n klein turbine-opwekker onder die enjinkap inbou, vastestofbatterye in die leerraam sit, en elektriese motors op elke wiel monteer. Só ’n monster kan dalk die einde van al ons oliebekommernisse beteken.
