Home Agri News Bek-en-klouseer: Stand van sake in Suid-Afrika

Bek-en-klouseer: Stand van sake in Suid-Afrika

500
Boerbok bek-en-klouseer

Estimated reading time: 4 minutes

Suid-Afrika het tans 57 aktiewe uitbrekings van bek-en-klouseer in die voormalige vrye sone, wat uit drie uitbrekingsgebiede bestaan.

Die eerste uitbreking het in Mei 2021 plaasgevind en het ’n invloed op KwaZulu-Natal (KZN) gehad. Die tweede uitbreking van bek-en-klouseer het in Maart 2022 in die voormalige vrye sone in Limpopo begin en dit het in April 2022 na Gauteng versprei. Die derde uitbreking het ook in Maart 2022 in Noordwes begin, waarna dit na Gauteng en die Vrystaat versprei het.

KwaZulu-Natal

Sedert die vorige verslag op 8 April 2022, is geen bykomende gevalle in KZN geïdentifiseer nie. Die minister van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling het op 30 Junie 2021 ’n siektebestuursgebied in KZN verklaar, wat op  September 2021 verklein is. Ná die herlewing van die uitbrekings in Januarie 2022 en die gevolglike verspreiding van die siekte na buite die grense van die KZN-bestuursgebied, is die grense van die gebied hersaamgestel om alle gebiede met positiewe liggings of gebiede wat as hoë risiko beskou word, in te sluit.

Limpopo/Gauteng

Sedert die vorige verslag is geen bykomende positiewe liggings in die voormalige vrye sone van Limpopo geïdentifiseer nie. Diere met F-brandmerke is vroeg in April 2022 by veilings in Tshwane, Gauteng, sowel as Modimolle, Limpopo, opgespoor. Ondersoeke is gedoen en daar is bevind dat onwettige beweging van diere plaasgevind het.

In Gauteng is monsters van diere van ’n aangrensende eiendom versamel. ’n Bykomende geval is by Walmansthal, Gauteng, geïdentifiseer. Die plaas is deel van ’n kommunale gebied en daar word vermoed dat sommige van die positiewe reaktors aan inentings toegeskryf kan word.

Noordwes/Gauteng/Vrystaat

Sedert die vorige verslag is geen bykomende besmette plase in Noordwes geïdentifiseer nie. Twee plase wat positief getoets het, een in Randfontein, Gauteng, en die ander een in die Moqhaka-distrik in die Vrystaat, kon epidemiologies verbind word met beeste wat by dieselfde veiling in Noordwes gekoop is. Dié diere is ingeënt om die viruslading te verminder en sal by ’n toegewysde abattoir in Limpopo geslag word.

Diagnostiese toetse en epidemiologie

Die uitbreking van bek-en-klouseer in die Vhembe-distrik in Limpopo is veroorsaak deur ’n SAT 3-virus, wat ook verantwoordelik is vir die uitbrekings in Noordwes, die Vrystaat en Gauteng. Die virus word nie epidemiologies verbind aan die virusse wat in onlangse jare geïdentifiseer is nie. In KZN het epidemiologiese ondersoeke tot op datum geen geloofwaardige bron van die uitbreking openbaar nie.

Strategy to regain South Africa’s FMD-free status

Die virus wat verantwoordelik is vir die uitbreking is egter ’n SAT 2-serotipe en is nou verwant aan ’n SAT 2-virus wat verantwoordelik was vir die uitbreking wat in 2019 in die beskermingsone in die noorde van Limpopo voorgekom het. Dit is daarom hoogs waarskynlik dat die onwettige beweging van diere vanuit die beskermingsone in Limpopo na KZN, verantwoordelik was vir die uitbreking in KZN.

Bevestiging van die siekte in al die aangemelde gevalle is gedoen met die gebruik van ’n kombinasie van die volgende diagnostiese toetse by die Landbounavorsingsraad se Onderstepoort veterinêre oorgrenssiektelaboratorium:

  • Soliede-fase kompetisie ELISA (SPCE).
  • Nie-gestruktureerde proteïen (NSP) ELISA.
  • Polimerase kettingreaksie (PKR).

Waarneming

Kliniese en serologiese waarneming vind steeds in die geaffekteerde gebiede plaas, met meer intense inspeksie rondom die nuut-geïdentifiseerde diptenks in die kommunale gebied, of die identifikasie van epidemiologies-verbinde liggings deur vorentoe- en agtertoe-opsporing. Sommige liggings is geïdentifiseer weens die aanmelding van kliniese tekens by beeste, terwyl die meeste tydens agtertoe- en vorentoe-oefeninge geïdentifiseer is. Dit sluit in verbintenisse deur veilings, sowel as die waarneming van plase aangrensend aan positiewe liggings.

Alle waarskuwings van diere met kliniese tekens word opgevolg. Wisselende kliniese tekens word waargeneem, met sommige liggings wat byna geen kliniese tekens toon nie, sommige waar net hoefletsels waargeneem word en by ander word net bekletsels opgemerk. Omdat die kliniese tekens so tussen verskeie liggings wissel, is dit belangrik dat waarneming gebaseer word op beide kliniese inspeksies, sowel as serologie.

Bewusmaking en beweging

’n Mediavrystelling het alle boere, vee-eienaars en lede van die bedryf daarvan in kennis gestel dat die siekte weens die beweging van diere na ander provinsies versprei het. Alle rolspelers is weer versoek om nie diere met gesplete hoewe binne die geaffekteerde provinsies te verskuif, sonder behoorlike kennis van die gesondheidstatus van die plaas van oorsprong nie.

’n Aantal uitbrekings is verbind aan die onwettige verskuiwing van diere binne die bek-en-klouseer-besmette sone of die beskermde sone met inenting na die vrye sone toe. Enige sodanige diere sal vernietig word en oortreders sal vervolg word ingevolge die Dieresiektewet, 1984 (Wet 35 van 1985). ’n Vergadering is met ’n groot groep rolspelers gehou om die skakeling en samewerking tussen veterinêre dienste en die bedryf te versterk. – RPO-nuusbrief