HomeMagazinesDie onskatbare voedingswaarde van soja-oliekoek

Die onskatbare voedingswaarde van soja-oliekoek

Estimated reading time: 4 minutes

  • Soja-oliekoek bly een van die heel belangrikste insluitingskomponente in pluimveediëte en is ‘n uitstekende bron van proteïen en energie in dierevoeding.
  • Die hoë voedingstofinhoud en relatiewe lae koste daarvan in vergelyking met ander proteïenbronne, maak dit ’n waardevolle bestanddeel in veevoerrantsoene.
  • Volvet soja-oliekoek is ‘n goeie bron van energie en proteïen, aangesien dit steeds al die olie van die oorspronklike boon bevat. Ontvette soja-oliekoek is hoofsaaklik ‘n proteïenbron, omdat die meeste olie verwyder is.
  • Wat die drywers van die gehalte van sojaboonprodukte vir voergebruik in Suid-Afrika betref, toon die studie dat soja-oliekoek ‘n voorkeurbestanddeel as hoofproteïen in die formulerings van pluimveerantsoene geword het.
  • Die jaarlikse AFMA-voorsittersverslag stel sekere voorlopige minimum gehaltestandaarde vir soja-oliekoek voor. Dit is deur die bedryf aanvaar, maar nog nie by enige wetgewing of regulasies ingesluit nie en dien dus tans slegs as ’n beste-praktyk riglyn.

Soja-oliekoek bly een van die heel belangrikste insluitingskomponente in pluimveediëte en is ‘n uitstekende bron van proteïen en energie in dierevoeding. Die hoë voedingstofinhoud en relatiewe lae koste daarvan in vergelyking met ander proteïenbronne, maak dit ’n waardevolle bestanddeel in veevoerrantsoene. Die beskikbaarheid daarvan in die nodige volumes en teen ‘n konstante aanbod dwarsdeur die jaar, is dus belangrik.

Anina Hunter, voorsitter van die Veevoervervaardigersvereniging (AFMA), sê in ‘n artikel hieroor dat sojabone meer as 40% proteïen bevat, wat dit een van die rykste proteïenbronne vir veevoer maak. Buiten proteïen, bevat dit essensiële aminosure en gesonde onversadigde vetsure asook belangrike minerale soos yster, kalsium en fosfor, wat sterk bene en weefsels in diere help ontwikkel en onderhou.

Gehalte is egter belangrik, want as dit te veel of te min verwerk word, kan die voedingsvoordele daarvan verlore raak en die prestasie van produksiediere benadeel.

Lees meer oor die rol van aminosure in veevoer hier.

Tipes soja-oliekoek

Die meeste sojaboonsaad word gepers en deur middel van ’n oplosmiddelproses verwerk, wat ongeveer 99% van die olie verwyder. ‘n Studie deur die Buro vir Voedsel- en Landboubeleid (BFAP) in 2021, wat deur die Olie-en Proteïensade-ontwikkelingstrust (Opot) gefinansier is, het die hooffaktore van soja-oliekoekgehalte as bestanddeel in Suid-Afrikaanse veevoer ondersoek. Die studie het getoon dat verskillende sojaprodukte nie tydens veevoerformulering uitruilbaar is nie.

Volvet soja-oliekoek is ‘n goeie bron van energie en proteïen, aangesien dit steeds al die olie van die oorspronklike boon bevat. Ontvette soja-oliekoek is hoofsaaklik ‘n proteïenbron, omdat die meeste olie verwyder is. In uitgeperste soja-oliekoek is sommige van die olie verwyder, maar bevat nie dieselfde hoë energievlakke soos volvet soja-oliekoek nie.

Die studie beklemtoon dat sojabone teen hoë temperature behandel of gekook moet word om tripsien-inhibeerders en ander elemente wat vir enkelmaag-organismes nadelig is, te vernietig. Dit verhoog ook die oliebeskikbaarheid, terwyl die proteïengehalte (aminosure) behoue bly. Die olieperser speel ‘n belangrike rol in die verbetering van die voedingswaarde van soja-oliekoek, deur die regte vlakke van hittebehandeling in die verskillende verwerkingstadiums toe te pas.

Volgens die BFAP-studie verbruik die lewendehawebedryf in Suid-Afrika jaarliks sowat 1,2 miljoen ton soja-oliekoek. Daar is bevind dat sojaboonmeel, wat plaaslik geproduseer maar ook ingevoer word, die gekose proteïenbron is vir intensiewe pluimveevoerformulering.

Gehaltestandaarde

Heelwat werk is die afgelope klompie jare deur vervaardigers en voermeulens gedoen om die persproses en die afgelewerde produk te verbeter. Dit is veral sigbaar in die verlaging van tripsieninhibeerders en die lewering van produkte met ’n proteïeninhoud van minstens 46,5%.

Wat die drywers van die gehalte van sojaboonprodukte vir voergebruik in Suid-Afrika betref, toon die studie dat soja-oliekoek ‘n voorkeurbestanddeel as hoofproteïen in die formulerings van pluimveerantsoene geword het. Binne die huidige regulatoriese raamwerk is daar egter geen amptelike verwysing na ‘n vereiste minimum olie- en/of proteïeninhoud by soja-oliekoek nie. Die bedryf werk steeds aan die ontwikkeling van gehaltestandaarde vir soja-oliekoek, ’n proses wat parallel loop met die beoogde ontwikkeling van ‘n soja-oliekoek termynkontrak wat op Safex genoteer kan word.

Die jaarlikse AFMA-voorsittersverslag stel sekere voorlopige minimum gehaltestandaarde vir soja-oliekoek voor. Dit is deur die bedryf aanvaar, maar nog nie by enige wetgewing of regulasies ingesluit nie en dien dus tans slegs as ’n beste-praktyk riglyn. Tabel 1 bevat die voorgestelde gehaltemetings en minimumstandaarde vir sojaboonmeel in Suid-Afrika. Standaardmeting moet deur middel van goedgekeurde ontledingsmetodes gedoen word.

Tabel 1: Voorgestelde gehaltemetings en minimumstandaarde vir sojaboonmeel in Suid-Afrika. (Bron: Oilseeds Focus, Junie 2021)

GehalteparameterMinimumstandaarde
Minimum proteïeninhoud46%
Maksimum voginhoud12%
Maksimum as-inhoud6,5
Suur-onoplosbare inhoud1,5%
Maksimum veselinhoud5%
Vetbasis-inhoud2% (maksimum 2,5%)
Partikelgrootte10mm maksimum sonder enige klonte
Maksimum urease-aktiwiteit0,15 eenhede van pH verandering

Vir meer inligting, epos Anina Hunter by anina.hunter@rclfoods.com of marion@bfap.co.za. – Christal-Lize Muller, Veeplaas

Shifting seasons lead to fire hazards

Estimated reading time: 4 minutes It is fire season. Several intense veld fires have been reported in various parts of...

Landbougeleenthede bly belangrik – Plaas TV vertel meer

Estimated reading time: 2 minutes Hierdie week het Plaas TV weereens vir interessante kykstof gesorg en vandag is #kykweervrydag. Hier is ’n...

Domestic pork industry carcass price statistics – Week 28 of 2024

The weekly pork carcass prices are brought to you by the South African Pork Producer's Organisation (SAPPO). Click here for...

HSRC survey: SA Agribusinesses demonstrates innovation despite challenges

Estimated reading time: 4 minutes A recent survey conducted by the Human Sciences Research Council (HSRC) has found that over...

Weeklikse weer met Johan van den Berg

Estimated reading time: 4 minutes Johan van den Berg is weer terug op sy pos met sy weeklikse weersake-gesprek met...

Ekonomiese oorsig: Rand versterk, markpryse wissel in Junie 2024

Estimated reading time: 2 minutes Die rand het in Junie aansienlik versterk teenoor die dollar en die euro. Die rand...

Keep exploring...

The South African cattle and sheep market – Part 1: Supply

Livestock production in South Africa is as old as the hills. The sheep spotted by the first European seafarers on the South African coast...

The South African cattle and sheep market – Part 2: Demand

In the first part of this series we looked at the supply of sheep and cattle in South Africa and concluded that it decreased...